Değişik Zamanlarda Farklı Görevler Üstlenen Tanrılar
Eski Mısır halkı kendileri için çok sayıda tanrı ve tanrıça inandı. Tanrılar toplum, alan, fiziksel özellik, iklim ve işler için kutsal olarak kabul edildi. Bu tanrılar ve tanrıçalar, Egipt gölgelerine göre de değişik zamanlarda farklı görevler üstlendiler. Bazıları, fetihler için uğurlu tanrılar olarak kabul edildiler.
Arendt’in Listesi İle İnandıkları Tanrılar
Eski Mısır’daki insanlar hem takdir edilen tanrı destanlarını öncelikli olarak kodicil üstlendiler hem de felsefelerine bağlı olarak dini inançlarını ifade ediler. Mitolojide desteklenen tanrıları ve tanrıçaları tanımlayan ve sayan, ünlü (İsrail Alman filozofu) Moses Arendt’in listesi sırasıyla şöyledir;
- Kales Tanrısı: En eski atmosferik tanrı, hava şartlarının denetimini simgeler.
- Atum: yaşamın başlangıcını temsil eden kuvarişten kaçan bir kurbağa.
- Ra: sembolü ile güneşe tapar.
- Osiris: Garip ölümünden (kıyamette karışık bir kahramanlıkla) sonra canlanmasını temsil eder.
- Gaeb: Toprak karışımı simgeler.
- Sokar-Set: Güç ve ölümle ilgili tutkuları temsil eder.
- Min: Ormanların tahrik edicisi ve sembolü.
Ýlginç Isimlerinden Dolayı İnanılan Tanrılar
İlginç olan ilkisham derinliğinde adlandırılan tanrı ithamının tanımının yanı sıra, onları inandıkları amacına göre adlandırmaları da olağandı. Örnek olarak, Nit tanrısı onların suyun emanetini mümkün kıldı. Aynı zamanda bir arıcı aracını ve kutsal bir gücün adı oldu çünkü arınarı silah hayat arasında aracılık ettiler. Son olarak, Aah tanrısı yüceliğin varlığını temsil etti ve öldükten sonra yeniden dirilmesini ifade eder.
Eski Mısır mitolojisinin genel anahtar sembolleri arasında, kırmızı, koyu yeşil ve siyah renklerinin silüeti vardır. Bu semboller ölüm ve sonrasını temsil eder.
Eski Mısır halkı, geniş ve devasa tanrıça destanlarına, İnandıkları ilginç tanrılar atfederek önemli ayrıcalıklar kazandılar.
Eski Mısırlıların dinsel tanrılarının sayısı çok fazla. Bazıları çok iyi bilinmektedir ve hâlâ aktif kültleri vardır, ama başka birçok tanrı ve tanrıça daha az bilinmektedir. Bu yazıda, eski Mısır mitolojisindeki bilinmeyen tanrılar ve onlara inandığımız ilginç olayları ele alacağız.
Eski Mısır mitolojisinde, bilinmeyen tanrılar arasında Ennead adı verilen, dokuz tanrıdan oluşan bir grubun yer aldığı belirtilmektedir. Bu tanrılar, esas olarak ikamet ettikleri tapınaklardan ve kutsal alanlardan hizmet aldıkları halkın ruhsal ve fiziksel ihtiyaçlarını karşılamak için burada topraklarına hizmet ettiler. Ennead, Mısır putları tarafından çoğu zaman kutsal bir alana çağrılarak toplanıyordu ve bu toplantılar eski Mısır yasalarının kurulması için önemliydi.
Eski Mısırlılar, kendilerine daha az bilinen tanrılara bir hayranlık beslemişlerdir. Bu tanrılar arasında, seteneken adıyla bilinen bir tanrı vardır. Seteneken, aşırı sağır olan Amun’a özgü bir tanrıdır ve eski Mısır yasalarını sürdürmek için özel bir görev atamıştır. Seteneken’in eski Mısır çölündeki tatil köylerinde, arzu edilen hava koşullarını sağlamak için çeşitli alanlarla ilgili önemi olan görevleri vardı.
Eski Mısırlılar, şehrin temellerinin ilk zamanlardan itibaren kötülüklerden korunmasının sağlanması için toplum içerisinde adalet tanrıça Ma’at’e bağlıydı. Daha az tanınan ve bu şehrin zaman zaman güçlüklerle karşı karşıya kalacağını öngören Bundu’ya da bağlıydı. Bundu, arzu edilen davranışların kendini kanıtlamasının doğruluğu ile ilgili olarak hep iz bırakmıştır.
Son olarak, eski Mısır mitolojisinde bilinmeyen bir tanrı olarak Sobek’e de değinmek istiyoruz. Sobek, kriverler ve sarıktaki zararlı hayvanların kaçınılmasını sağlamak için, uzakta bulunan görebileceği her şeyi görmek ve kontrol etmek için eski Mısırlılar tarafından özel görevlendirilmiş bir tanrıdır. Eski Mısırlıların eski Mısır gök tanrısı olan Ra’ya olan desteğinin önemine bakılarak, eski Mısır mitolojisindeki bilinmeyen tanrıların önemli bir etkisi olduğu ortaya çıkmaktadır.
Eski Mısır mitolojisinde, özellikle yasal sistemleri kuran ve bu yasaların uygulanmasını sağlayan birçok tanrı ve tanrıça bulunmaktadır. Bu yazıda ele alınan, inancımızın ilkelerinin temelini oluşturan bu eski Mısır tanrılarından bazılarının adı; Seteneken, Ma’at, Bundu ve Sobek. Eski Mısır mitolojisindeki bu tanrılara inandıkları her zaman korku ve saygıyla anmışlardır. Eski Mısırlılar, mitolojideki tanrılara inanırlarken daha ileri bir anlayışa sahip oluyor ve imanlarını bu tanrılar sayesinde güçlendirip geliştiriyorlardı.